Αρχείο Νέων

Με την  από 9/6/2022 αίτησή τους, ο  Δήμος Αλίμου και η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής του Δήμου, προσέφυγαν κατά οικοδομικής άδειας, η οποία  αξιοποιούσε συνδυαστικά διάφορα κριτήρια από τα μπόνους ύψους ή και το συντελεστή δόμησης που δίνει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ) οδηγώντας τελικά στην κατασκευή μιας 8ώροφης οικοδομής με ύψος 25,9 μέτρα (έναντι 17 μ. που ισχύει στην περιοχή) και 969 τ.μ. (έναντι 820 τ.μ., βάσει του συντελεστή που ισχύει στην περιοχή).

Σύμφωνα με την απόφαση, ήδη από το 2020 (Ολ ΣτΕ 705/2020) κρίθηκε ότι από τις διατάξεις των άρθρων 1 (παρ. 4 και 5), 15 (παρ. 1) και 35 του Ν.Ο.Κ, όπως είχαν διαμορφωθεί με τον ν. 4315/2014,  ερμηνευόμενες στο πλαίσιο του άρθρου 24 παρ 2 του Συντάγματος  συνάγεται ότι  ο υπολογισμός του μέγιστου ύψους των κτιρίων δεν εφαρμόζεται σε οικισμούς στους οποίους με ειδικά διατάγματα είχαν ορισθεί πριν το Ν.Ο.Κ. συγκεκριμένοι όροι δόμησης, όπως ανώτατα ύψη κτιρίων. Τα δε ειδικά αυτά  διατάγματα δεν καταργήθηκαν ούτε με τον ισχύοντα ούτε με τον προηγούμενο  οικοδομικό κανονισμό.

«Αντίθετη ερμηνεία, κατά την οποία με το άρθρο 15 παρ. 1 του Ν.Ο.Κ. καθορίζεται ανώτατο ύψος των οικοδομών της χώρας σε συνάρτηση με τον σ.δ. μεγαλύτερο από αυτό που προβλέπει το πολεοδομικό καθεστώς της περιοχής, αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος, το οποίο επιβάλλει την πολεοδόμηση των οικισμών κατόπιν μελέτης των τοπικών συνθηκών και της φυσιογνωμίας κάθε περιοχής και με τη συμμετοχή του οικείου ΟΤΑ και των ενδιαφερόμενων πολιτών, δεν επιτρέπει δε την δια γενικής διατάξεως και χωρίς σχετική επιστημονική μελέτη κατάργηση, συλλήβδην, των ειδικών όρων δομήσεως που είχαν θεσπισθεί για κάθε περιοχή με τήρηση των ανωτέρω εγγυήσεων (ΣτΕ 705/2020 Ολομ»

«…Το δε τελευταίο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 1, κατά το οποίο ο Υπουργός Περιβάλλοντος με απόφασή του ορίζει ποιες από τις προϊσχύουσες του Ν.Ο.Κ. κανονιστικές πράξεις ισχύουν και ποιες όχι, αντίκειται στο άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγματος διότι ο καθορισμός του εφαρμοστέου πολεοδομικού καθεστώτος δεν αποτελεί ειδικότερο, τοπικό, τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα ώστε να ρυθμίζεται με υπουργική απόφαση, όπως άλλωστε επισημάνθηκε και στη σχετική συζήτηση στη Βουλή (συνεδρίαση ΡΙΖ729.3.2012, Πρακτικά σελ. 8144)…..». 

Η απόφαση  χαρακτηρίζει τις ρυθμίσεις που προβλέπονται από τα άρθρα 10. παρ 1, 15 παρ 8 περ δ, 17παρ6, , 19παρ2 περ α΄ και  25παρ1   του ΝΟΚ (προσαύξηση ύψους λόγω μείωσης κάλυψης , επέκταση υπογείων μέχρι και τα όρια του οικοπέδου, προσθήκη χώρου κυρίας χρήση   στο δώμα λόγω δενδροφύτευσης ,αύξηση σ.δ λόγω ενεργειακής απόδοσης κτιρίου)  προεχόντως πολεοδομικής φύσεως διότι τροποποιούν τους όρους δόμησης (σ.δ., ύψος, κάλυψη κ.λπ.) που προβλέπει το πολεοδομικό καθεστώς (Γ.Π.Σ., Π.Μ. κ.λπ.) των περιοχών στις οποίες εφαρμόζονται οριζόντια και χωρίς  προηγούμενη μελέτη «Ειδικότερα, με τις ρυθμίσεις αυτές…..αυξάνεται η συνολική δόμηση και η οικιστική πυκνότητα (κάτοικοι /μονάδα επιφανείας) και αλλοιώνεται ο χαρακτήρας οικισμών στους οποίους με ειδικά πολεοδομικά διατάγματα, εκδοθέντα με την τακτική διαδικασία (επιστημονική μελέτη, γνωμοδότηση αρμόδιων οργάνων, συμμετοχή Ο.Τ.Α. και δημοτών κλπ), έχουν θεσπισθεί συγκεκριμένοι όροι δόμησης, σύμφωνα με τις ανάγκες και την φέρουσα ικανότητα κάθε οικισμού. Ως εκ τούτου οι επίμαχες ρυθμίσεις αντίκεινται στις απορρέουσες από το άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος αρχές του ορθολογικού πολεοδομικού σχεδιασμού και του σεβασμού του πολεοδομικού κεκτημένου, σύμφωνα με τις οποίες αποκλείεται η δια γενικής διατάξεως, θεσπιζομένης χωρίς τις ανωτέρω εγγυήσεις, αύξηση των όρων δόμησης σε σχέση με τους ειδικούς όρους που ισχύουν για κάθε περιοχή, κατά τα εκτεθέντα»

Επιπροσθέτως σύμφωνα  με  το σκεπτικό της απόφασης  τα κίνητρα   για την επίτευξη  θεμιτών σκοπών του νομοθέτη πρέπει να είναι πρόσφορα , δεν πρέπει να θίγουν τρίτους προς όφελος ορισμένων καθώς και  να είναι ήπιας μορφής. Τα επίμαχα όμως πολεοδομικά κίνητρα « ….δεν είναι πρόσφορα για την επίτευξη των σκοπών που φέρεται ότι επιδιώκουν. Αντιθέτως, όπως συνάγεται από αγορεύσεις βουλευτών κατά τις σχετικές συζητήσεις στη Βουλή, αποβλέπουν κυρίως στην ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας και της κτηματαγοράς μέσω της αύξησης της δόμησης και της εντατικότερης εκμετάλλευσης των οικοπέδων (βλ. συνεδρ. ΡΙΖ’/29.3.2012 σελ. 8150, 8158, 8166 κλπ).»

Τέλος σύμφωνα  με το σκεπτικό της απόφασης  «τίθεται το Ζήτημα παραβάσεως της οδηγίας 2001/42/ΕΚ, καθόσον, αν οι ως άνω διατάξεις των άρθρων 10 παρ. 1 περ. α’, 15 παρ. 8 περ. γ’ και δ’, 19 παρ. 2 περ. α’ και 25 παρ. 1 του ΝΟΚ επέχουν θέση σχεδίου όρων δόμησης και επάγονται δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τότε έπρεπε να προηγηθεί της θεσπίσεώς τους στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κατά τα προβλεπόμενα στην οδηγία αυτή»

Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική απόφαση η οποία βάζει φρένο στην άκρατη ενίσχυση της δόμησης με τη χρήση πολεοδομικών «κινήτρων»  κατά το δοκούν και χωρίς προηγούμενη μελέτη των ειδικών συνθηκών  κάθε περιοχής με αποτέλεσμα τον πλουτισμό των οφελουμένων  σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος.  

  Παρά ταύτα το Τμήμα, λόγω της κρίσης περί αντισυνταγματικότητας των άρθρων 10 παρ. 1 περ. α’, 15 παρ. 8 περ. γ’ και δ’, 19 παρ. 2 περ. α’ και 25 παρ. 1 του Ν.Ο.Κ., ν. 4067/2012, όπως ισχύει και της σπουδαιότητας των τιθέμενων ζητημάτων, έκρινε ότι η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας.